بیت کوین (bitcoin)

بیت کوین نخستین پول رمزنگاری شده‌ای است که در دنیا ایجاد شده است. هنوز مشخص نیست چه کسی این ارز دیجیتال را برای اولین بار خلق کرده است، زیرا ارز رمزنگاری شده در اساس بر مبنای مخفی نگه داشتن هویت کاربران عمل می‌کند. با این وجود، بیت کوین برای اولین بار در مقاله‌ای که توسط یک برنامه نویس با اسم (احتمالا مستعار) ساتوشی ناکاموتو (Satoshi Nakamoto) منتشر شد، به جهانیان معرفی شد. با این وجود هنوز مشخص نیست که ساتوشی ناکاموتو کیست. 

از آنجا که بیت‌ کوین نخستین ارز دیجیتال دنیا بود، سایر ارزهای دیجیتال ایجاد شده پس از آن را آلت کوین (Altcoin) یا «سکه جایگزین» نامیدند. لایت کوین (Litecoin)، پیرکوین (Peercoin)، فذرکوین (Feathercoin) و اتریوم (Etherum) و صدها سکه دیگر همگی ارزهای دیجیتالی هستند که «آلت کوین» نامیده می‌شوند.

برای نگهداری از بیت کوین باید از ابزاری که اصطلاحا کیف پول (wallet) بیت کوین نام دارد استفاده کرد. کیف پول می‌تواند شکل‌های مختلفی داشته باشد. بیت کوین را به صورت آفلاین و به صورت سخت‌افزاری ذخیره کرد که آن را «ذخیره سرد» (Cold Storage) می‌نامند. به این ترتیب می‌توان بیت کوین را از گزند سواستفاده و هک‌های احتمالی حفظ کرد. لجر نانو اس (Ledger Nano S) یکی کیف پول محبوب بیت کوین است که از شیوه ذخیره سرد (آفلاین) استفاده می‌کند. در مقابل، اگر ارز دیجیتال در اینترنت ذخیره شود، از اصطلاح «ذخیره گرم» (hot storage) استفاده می‌شود. با این شیوه، دسترسی به بیت‌کوین یا هر نوع ارز دیجیتال از هر نقطه‌ای امکان‌پذیر است، ولی احتمال به سرقت رفتن آن نیز بالا خواهد بود.

البته «ذخیره سرد» هم معایبی به همراه دارد. اگر کاربر نتواند به سخت‌افزار دسترسی داشته باشد (مثلا آن را گم کند)، ارز دیجیتال ذخیره شده در آن برای همیشه از بین می‌رود. تخمین زده می‌شود که تاکنون حدود ۳۰ میلیارد دلار بیت کوین توسط ماینرها و سرمایه‌گذاران گم شده باشد. با این وجود، بیت کوین هنوز هم محبوب‌ترین ارز دیجیتال باقی مانده است.

 تاریخچه ی بیت کوین

پیدایش بیت‌ کوین به نوبه‌ی خود یکی از افسانه‌های جهان اینترنت است. در سال ۲۰۰۸، فرد (یا افرادی) با نام مستعار ساتوشی ناکاموتو (Satoshi Nakamoto) سند امکان‌ مفهومی به نام بیت‌ کوین را منتشر کردند. در این سند، ناکاموتو با اشاره به بحران مالی سال ۲۰۰۸ و همچنین عدم موفقیت واحدهای پولیِ مورد حمایت دولت‌ها و فساد در سیستم‌های بانکی موجود، این عوامل را به‌عنوان انگیزه‌ی خود در اختراع این واحد پولی عنوان کرده بود.

بیت‌ کوین می‌تواند یک واحد پولی شفاف‌تر و خالص‌تری باشد که به جای آنکه اهرم فشاری برای صاحبان قدرت باشد، در خدمت تمامی شهروندان دنیا خواهد بود.

در سال ۲۰۰۹، ناکاموتو به عرضه‌ی اولین بیت‌ کوین‌ها پرداخت و آن را در چرخه‌ی پولی وارد کرد. تنها موضوع، گسترش و ترویج آن به‌عنوان یک واحد پولی جدید بود.

برای استفاده از بیت‌ کوین، شما به یک نرم‌افزار کیف‌پول نیاز دارید که حساب بیت‌ کوینی شما را در کامپیوتر شخصی‌تان رمزگذاری و محافظت کند. برای شروع، ابتدا باید نرم‌افزار کیف‌پول را روی کامپیوتر یا تلفن هوشمند خود دانلود و نصب کنید. سپس می‌توانید کیف‌پول خود را با استفاده از حساب بانکی، کارت اعتباری یا سایر روش‌های پرداخت از بیت‌ کوین پر کنید.

مسئله‌ی بعدی پیدا کردن فروشنده‌ای است که بیت‌ کوین را به‌عنوان واحد پولی قبول دارد. اگرچه بیت‌ کوین در ابتدا آن‌قدر محبوب نبود، اما این روزها بسیاری از بازرگانان، فروشندگان، رستوران‌ها، فروشگاه‌های لباس، دندان‌پزشکی‌ها و سایر عرضه‌کنندگان محصولات و خدمات، این سکه‌های نوظهور را به‌عنوان واحد پولی پذیرفته‌اند. عده‌ای حتی از بیت‌ کوین برای اجاره‌ی خانه و خرید خودرو استفاده می‌کنند و اگر شما از خدمات مرتبطی از قبیل بیت‌اسپند (Bitspend) یا بیت‌پی (Bitpay) استفاده کنید، می‌توانید با بیت‌ کوین از هر خرده‌فروشی که به ذهن‌تان می‌رسد خرید کنید.

بیت کوینبیت کوین چگونه ایجاد می‌شود؟

هر کاربر معمولی با استفاده از یک رایانه با سخت‌افزار قدرتمند می‌تواند بیت کوین جدید ایجاد کند. بیت کوین در فرآیندی جالب که در اصطلاح استخراج پول رمزنگاری شده (cryptocurrency mining) نام دارد استخراج می‌شود و افرادی که این سکه‌ها را استخراج می‌کنند نیز ماینر (miner) نامیده می‌شوند. بیت کوین محدودیتی ۲۱ میلیون واحدی دارد و این بدان معناست که پس از استخراج این ۲۱ میلیون سکه، دیگر امکان استخراج سکه بیشتر وجود ندارد. گفتنی است تاکنون بیش از ۱۱ میلیون بیت کوین استخراج شده است.

برای استخراج بیت کوین باید رایانه خود را به صورت ۲۴ ساعته برای حل مسایل پیچیده محاسباتی با نام «گواه اثبات کار» (proof of work) در اختیار شبکه بیت‌کوین قرار دهید. هر یک از این مسایل دارای مجموعه‌ای از جواب‌های احتمالی ۶۴ رقمی است. اگر رایانه خانگی‌تان به صورت ۲۴ ساعته روشن باشد شاید بتوانید در طی چند روز، یک مساله بیت‌کوین را حل کنید. هر رایانه خانگی به این ترتیب می‌تواند هر روز بین ۵۰ تا ۷۵ سنت به دست آورد. در مقابل، اگر ۳۶ رایانه قوی به صورت همزمان به این کار بپردازند شاید بتوانند هر روز تا ۵۰۰ دلار هم به دست آورند.

البته باید دقت داشته باشید که اگر سخت‌افزار رایانه‌ای قوی ندارید و به تنهایی به استخراج بیت کوین می‌پردازید، هزینه برق‌ مصرفی‌تان از این درآمد بیشتر شود. استخراج بیت کوین در هنگامی که چند ماینر در یک گروه جمع شده و سخت‌افزارشان را در کنار هم قرار می‌دهند صرفه اقتصادی دارد. جالب اینجاست که همین نیاز به سخت‌افزار قدرتمند و هزینه بالای برق یکی از مواردی است که جلوی بسیاری از تلاش‌ها برای اختلال در شبکه بیت‌ کوین و سواستفاده از آن را می‌گیرد.

بیت کوین  چهار دلیل اهمیت بیت کوین چیست ؟

اصلی‌ترین دلایل گرایش جهانی به بیت کوین به شرح زیر است

۱. بیت کوین در اختیار هیچ بانک مرکزی قرار ندارد و هیچ دولتی مقررات آن را تعیین نمی‌کند

هیچ بانکی نمی‌تواند تراکنش‌های مالی بیت‌کوینی شما را رصد کند و هیچ نهاد قانونی و مالیاتی نیز نمی‌تواند بر آن نظارت داشته باشد. البته این عدم نظارت می‌تواند مشکلاتی نظیر تراکنش آسان پول برای باندهای تبهکار را به همراه آورد. در واقع بیت‌کوین ابزاری برای پولشویی نیز به شمار می‌رود. یکی از دلایل افزایش شدید قیمت بیت کوین در سال‌های گذشته، هجوم تبهکاران بین‌المللی برای خرید بیت‌کوین در حجم زیادی بود.

۲. بیت کوین بانک‌ها را کاملا دور می‌زند

بیت کوین در یک شبکه همتا به همتا جابه‌جا می‌شود و نیازی به حضور بانک به عنوان واسطه نیست. همچنین کیف پول بیت کوین را نمی‌توان (همانند حساب‌های بانکی) بست یا راکد کرد و هیچ ارگانی نیز نمی‌تواند بر میزان موجودی کیف پول کاربران بیت‌کوین نظارت کند. هیچ سقف برداشت و واریزی برای کیف پول بیت‌کوین وجود ندارد. در واقع، هیچ کس به جز صاحب کیف پول بیت‌کوینی نمی‌تواند درباره نحوه مدیریت آن تصمیم‌گیری کند. بی‌تردید بانک‌ها به هیچ وجه از این قابلیت بیت کوین دل خوشی ندارند!

۳. بیت کوین تحولی در شیوه پس‌انداز و خرج کردن مردم ایجاد می‌کند

از زمان عرضه پول کاغذی (و البته در نهایت پول مجازی)، قدرت مالی در اختیار بانک‌ها بوده است. این بانک‌ها هستند که پول را منتشر کرده، پول‌هایمان را پس‌انداز کرده و به ازای خدمات واسطه‌ای از ما کارمزد می‌گیرند.

اگر دولتی نیاز به پول بیشتر داشته باشد، پول بیشتری چاپ می‌کند و یا سیاست‌های مالی متفاوتی را در پیش می‌گیرد. در این میان، برخی دولت‌ها هم هستند که پول بدون پشتوانه چاپ می‌کنند و در نتیجه سبب ایجاد تورم در جامعه می‌شوند. این تورم بی تردید به سود بانک‌ها و به ضرر مردم خواهد بود.

بیت‌کوین با هدف پس گرفتن این قدرت و بازگرداندن توان مدیریت ثروت به مردم طراحی شده است. به جای اینکه یک تکه کاغذ ارزش داشته باشد، یک بسته کد رایانه‌ای ارزشمند شمرده می‌شود.

۴. تراکنش‌های بیت کوینی برگشت‌ناپذیرند

شیوه‌های رایج پراخت (نظیر انتقال پول به صورت کارت به کارت یا از طریق چک) این قابلیت را دارند که از سوی بانک لغو شوند. اما تراکنش‌های صورت گرفته بیت‌کوینی برگشت ناپذیرند. همچنین هیچ بیمه‌ای برای پوشش خسارت کیف پول بیت‌کوینی وجود ندارد. اگر اطلاعات موجود بر روی هارددیسک (ذخیره سرد) و یا حتی گذرواژه کیف پول‌تان را از دست دهید، دسترسی به کیف پول و در نتیجه، موجودی آن برای همیشه از دست خواهد رفت.

بیت کوین   معایب بیت کوین

از معایب بیت‌ کوین این است که تا حدودی رویکرد آنارشیستی و هرج‌ومرج طلبانه‌ای دارد. بیت‌ کوین از پارادایم‌های سنتی که در آن قانون‌گذاران دولتی تأمین پول را کنترل می‌کنند، طفره می‌رود.

با بیت‌ کوین، مردم سراسر جهان می‌توانند در قماربازی‌های آنلاین شرکت کنند. همچنین از بیت‌ کوین در سایت‌های بدنامی که کاربران می‌توانند به‌طور ناشناس هر چیزی حتی مواد مخدر و اسلحه بخرند، استفاده می‌شود.

یا می‌توانید با بیت کوین در برخی سایت‌ها هر محصول یا خدمتی که به ذهن‌تان می‌رسد خریداری کنید. اگر به یک آدم‌ربا نیاز دارید یا می‌خواهید یک نیروی مسلح استخدام کنید، با مقداری بیت‌ کوین و پرس‌وجو می‌توانید فرد مناسب کار خود را پیدا کنید. اگر در فکر یک خرابکاری هستید، می‌توانید اطلاعات طبقه‌بندی شده را از خبرچین‌های ناشناس بخرید.

در برخی وب‌سایت‌ها، بیت‌ کوین تنها واحد پولی مورد قبول است. خریدار برای خرید محصول مورد نظر خود، مقداری بیت‌ کوین در وب‌سایت سپرده می‌گذارد. به محض اینکه خریدار تأیید می‌کند که محصولش را دریافت کرده است، بیت‌ کوین‌های سپرده‌شده به فروشنده منتقل می‌شود و معامله به انجام می‌رسد. هر ساله میلیون‌ها دلار کالا و بیت‌ کوین از طریق این وب‌سایت‌ها مبادله می‌شود.

ناشناس بودن در معاملات بیت‌ کوینی در نهایت منجر به فرار از پرداخت مالیات شده است. مخفی نگه داشتن دارایی‌ها در حساب‌های خارجی واقعا سخت و دشوار است اما با استفاده از بیت‌ کوین، شما می‌توانید میلیون‌ها دلار پول را در کیف‌پول دیجیتال خود دور از دید سازمان‌های مالیاتی ذخیره کنید.

بعضی از دولت‌ها و شهروندان، به شدت با این معاملات پشت‌پرده‌ی اینترنتی مخالف اند. دولت‌ها دوست ندارند که شهروندان از پرداخت مالیات شانه خالی کنند و ضابطان قانون نیز از اینکه مردم از روشی پیشرفته برای دور زدن قانون استفاده کنند ناراضی هستند.

با وجود این مسائل قانونی و اخلاقی و با اینکه ارزش بیت‌ کوین کاملا غیرقابل‌پیش‌بینی است، اما همچنان این واحد پولی مجازی به کار خود ادامه می‌دهد. همین باعث شده است که اقتصاددانان و مصرف‌کنندگان به این فکر فرو روند که آینده‌ی بیت‌ کوین به چه سمتی خواهد رفت.

عصر بیت کوین هنوز آغاز نشده است